04/03/2010

Giá lúa nằm ngoài hạt gạo

CAYLUONGTHUC. Nguyễn Minh Nhị bài đăng trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn. Mới vào vụ đông xuân, lúa hồi giữa tháng 2-2010 đang 5.200 đồng/kg, tuột nhanh xuống 4.200 - 4.000 đồng/kg chỉ sau vài tuần. Tốc độ tuột giá đã đi cùng với tốc độ thu hoạch! Trúng mùa rớt giá …  nông dân đau điếng! Lý do đơn giản là nền sản xuất nông nghiệp của ta chưa được tổ chức lại cho phù hợp với hoàn cảnh hội nhập. Giá thành lương thực, nông sản của ta còn cao là do đầu vào bị nhiều tầng nấc trung gian "kê" lên, cách tính lại không đủ nên có khi "lời giả lỗ thật". Còn đầu ra, do nông dân không giữ được sản phẩm lâu hơn, chất lượng tốt hơn để đợi khi có giá. Mặc dù nông dân cũng có khả năng biết thời điểm giá lên, biết cách giữ chất lượng tốt hơn, nhưng vì thiếu các dịch vụ sau thu hoạch, không kho trữ, không tiền trả nợ và không vốn cho vụ mới liền tay nên đành bán tại ruộng…

Mới vào vụ đông xuân, lúa hồi giữa tháng 2-2010 đang 5.200 đồng/kg, tuột nhanh xuống 4.200 - 4.000 đồng/kg chỉ sau vài tuần. Tốc độ tuột giá đã đi cùng với tốc độ thu hoạch!


Các nước như Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines, Thái Lan. Myanmar… đang bị hạn hán, đe dọa mất mùa. Có nơi như Trung Quốc, chánh phủ đang lo đói, lo khát cho cả chục triệu người và cũng ngần ấy đầu gia súc.


Tại Việt Nam đang hạn ở Đồng bằng sông Hồng, ngay ở Đồng bằng sông Cửu Long cũng bị hạn và nước mặn xâm nhập, đe dọa mất mùa trên một số diện tích lúa rộng lớn ở các tỉnh ven biển.Chỉ có An Giang, Đồng Tháp và phần lớn diện tích ở Kiên Giang, Hậu Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long… không bị mặn xâm nhập là trúng mùa.


Trúng mùa trên diện tích "cục bộ", trong điều kiện mất mùa trên "đại cục" mà lúa bị rớt giá thì nông dân ta đau điếng!


Còn đổ thừa do chưa có khách hàng ký mua hoặc họ trả giá thấp thì chẳng khác nào "chạy án" với nông dân, bởi khách hàng họ thừa biết cảnh nông dân (và cả doanh nghiệp) của ta thiếu kho, mà báo đài của ta thì thông tin rất đầy đủ, vậy ai mà không ráng nín lại để làm giá có lợi cho mình?!


Mấy năm rồi, chánh phủ có đưa ra giá sàn bảo hiểm cho nông dân, lãi tối thiểu 30 đến 40%. Nhưng giá thành của ký lúa là bao nhiêu thì mỗi cấp, mỗi ngành mỗi khác, đặc biệt là cơ quan nào cũng tính thấp hơn nông dân, mà nông dân thì cũng chưa phải là tính đủ. Vậy cho nên, sau một thời gian làm lúa nhiều người thiếu nợ bán đất mà không hiểu vì sao mình nghèo?!


Vấn đề là ở cách tính giá thành chưa đủ, mà giá thành của nền sản xuất hàng hóa toàn cầu chớ không phải sản xuất hàng hóa nhỏ, thị trường địa phương và nội địa. Vấn đề nữa là chu kỳ sản xuất lúa 4 tháng/vụ; chu kỳ kinh tế - tài chánh là tính năm, mỗi năm sản xuất từ 2 đến 3 vụ lúa hoặc 4 vụ màu, bởi mỗi vụ lời lỗ khác nhau; chu kỳ mức sống của nông dân là 5 năm 10 năm mới tính được. Tính ổn định sản xuất là cơ sở đánh giá đời sống.


Nhớ hồi bao cấp, năm 1979 chánh phủ cho giá mua lúa 21 xu/ký, chúng tôi mua 35 xu không được, vậy mà Bộ đề nghị Chánh phủ chỉ nâng lên 27 xu giá chỉ đạo và 55 xu giá khuyến khích. An Giang phải "lách" mua giá 1,5 đồng rồi 2 đồng/ký mới mua được. Vậy là hơn 30 năm rồi chúng ta chưa đánh giá đúng giá trị thật của hạt lúa, bởi giá trị thật của hạt lúa nằm ngoài hạt gạo!


Trở lại câu chuyện thời sự: "trúng mùa rớt giá". Lý do đơn giản là nền sản xuất nông nghiệp của ta chưa được tổ chức lại cho phù hợp với hoàn cảnh hội nhập. Giá thành lương thực, nông sản của ta còn cao là do đầu vào bị nhiều tầng nấc trung gian "kê" lên, cách tính lại không đủ nên có khi "lời giả lỗ thật". Còn đầu ra, do nông dân không giữ được sản phẩm lâu hơn, chất lượng tốt hơn để đợi khi có giá.Mặc dù nông dân cũng có khả năng biết thời điểm giá lên, biết cách giữ chất lượng tốt hơn, nhưng vì thiếu các dịch vụ sau thu hoạch, không kho trữ, không tiền trả nợ và không vốn cho vụ mới liền tay nên đành bán tại ruộng.


Biết bịnh mà không tự trị được. Chỉ có nhà nước mới giúp họ trị được. Không "nhà" nào thay thế. Chỉ có nhà nước giúp tổ chức hợp tác xã và tạo điều kiện chủ động tập trung, tích tụ đất đai để có thêm nhiều trang trại lớn thì mới khắc phục được.


Hợp tác xã - liên kết bốn "nhà" (nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp, nhà nông) sẽ giúp ổn định sản xuất, hạn chế phân hóa giàu nghèo ở nông thôn. Bởi có hợp tác xã thì nhà nước mới có chỗ đầu tư đến tay nông dân để làm lò sấy, kho chứa, xe máy, khoa học kỹ thuật, tiền vốn v.v… mà không qua khâu trung gian nào.


Càng đầu tư qua trung gian, nông dân càng nghèo và các doanh nghiệp kinh doanh vật tư, dịch vụ nông nghiệp và lương thực càng giàu.


Trở lại vấn đề thời sự cũ rích "trúng mùa rớt giá", muốn không còn là "thời sự" nữa là chỉ khi nào nông nghiệp được sản xuất theo hình thức hợp tác xã và trang trại, sản xuất lúa phải có kho dự trữ, có lúa trong kho rồi mới ký hợp đồng v.v… Bởi giá trị hạt gạo nằm ngoài hạt lúa.

Không có nhận xét nào:

Lưu trữ

Dạy và học trực tuyến cây lúa



CÂY LƯƠNG THỰC. Mời các bạn tham gia lớp học trực tuyến Ngân hàng kiến thức trồng lúa (Vietnamese Rice Knowledge Bank) Trang tin điện tử về cây lúa của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. Để tiết kiệm thời gian cho người học, chúng tôi đã tích hợp vào những trang FOOD CROPS, FOODCROPS.VN (Mời bạn bấm vào đây hoặc vào đây để đọc)

CÂY LÚA

CHƯƠNG TRÌNH HỌC TÍN CHỈ
(Biên soạn : TS. Hoàng Kim, 5 bài 1 tín chỉ )

I. Vị trí kinh tế của cây lúa
1.1 Vai trò của lúa gạo trên thế giới và Việt Nam
1.2 Thành phần dinh dưỡng và giá trị kinh tế của lúa gạo
1.3 Phân loại, nguồn gốc,vùng phân bố, lịch sử phát triển
1.4 Sản xuất, tiêu thụ lúa gạo trên thế giới và Việt Nam

II. Sinh học cây lúa
2.1 Đặc điểm thực vật học của cây lúa
(rễ, thân, lá, hoa, bông, hạt)
2.2 Các giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây lúa
(nẩy mầm,/ mạ, đẻ nhánh, phát triển đốt thân, /
làm đòng, trổ bông, /làm hạt)
2.3 Đặc điểm sinh lý của ruộng lúa năng suất cao
2.3.1 Năng suất tối đa và dạng hình cây lúa lý tưởng
2.3.2 Quang hợp hô hấp, chế độ nước và mật độ trồng
2.3.3 Nhu cầu và dinh dưỡng khoáng của cây lúa
2.3.4.Những thiệt hại trên ruộng lúa nhiệt đới

III Khí hậu và đất lúa
3.1 Khí hậu: Ánh sáng, nhiệt độ, lượng mưa, nguồn nước
3.2. Đất lúa Việt Nam vùng phân bố và tính chất đất cơ bản
3.3 Những vùng trồng lúa và các vụ lúa chính ở Việt Nam
3.4 Quản lý dinh dưỡng cho lúa theo vùng đặc thù
3.5 Biểu hiện cây lúa thiếu chất dinh dưỡng và bị ngộ độc

IV Giống lúa và công nghệ sản xuất giống
4.1 Các giống lúa tốt phổ biến ở Việt Nam
4.2. Đặc điểm sinh lý và di truyền của cây lúa
4.3 Tiêu chuẩn ngành về khảo nghiệm DUS và VCU giống lúa
4.4 Quy trình công nghệ sản xuất hạt giống lúa lai

V. Kỹ thuật canh tác lúa
5.1 Mười biện pháp kỹ thuật chủ yếu canh tác lúa
5.2 Quy trình kỹ thuật sản xuất hạt giống lúa thuần
5.3 Quy trình kỹ thuật nhân dòng bố mẹ lúa lai.
5.4 Việt GAP lúa khái niệm, ý nghĩa và quy trình

Xem tiếp tại http://fooccrops.vn/

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TỪ XA
(Biên soạn: PGS.TS. Nguyễn Văn Tuất)

Cây lúa và sự phát triển
1. Tổng quan về cây lúa
2. Các thời kỳ và giai đoạn phát triển của cây lúa
3. Sự khác nhau giữa các giai đoạn phát triển của cây lúa
4. Thời kỳ sinh trưởng sinh dưỡng của cây lúa
5. Thời kỳ sinh trưởng sinh dưỡng của cây lúa: Thời kỳ mạ
6. Thời kỳ sinh trưởng sinh dưỡng của cây lúa: Thời kỳ đẻ nhánh
7. Thời kỳ sinh trưởng sinh thực của cây lúa
8. Thời kỳ chín

Hạt giống
9. Hạt giống lúa
10. Các bộ phận của hạt giống lúa
11. Quá trình nảy mầm
12. Các điều kiện cần thiết cho sự nảy mầm: Nước
13. Các điều kiện cần thiết cho sự nảy mầm: Không khí
14. Các điều kiện cần thiết cho sự nảy mầm: Nhiệt độ
15. Vì sao phải ủ hạt giống
16. Vì sao phải chọn hạt giống tốt

Sự phát triển của cây mạ
17. Nguồn chất dinh dưỡng cung cấp cho sự phát triển của cây mạ
18. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mạ: độ sâu của nước
19. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mạ: lượng nước
20. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mạ: nhiệt độ
21. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mạ: cường độ ánh sáng
22. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mạ: những chất dinh dưỡng dễ sử dụng
23. Cây mạ tốt có chiều cao cây phát triển đồng đều
24. Cây mạ tốt có bẹ lá ngắn
25. Cây mạ tốt phải không có sâu bệnh
26. Cây mạ tốt phải có nhiều rễ và khối lượng lớn

Cấy lúa
27. Vì sao phải cấy
28. Cấy bao nhiêu dảnh mạ trên một khóm
29. Vì sao phải cấy ở độ sâu thích hợp
30. Xén bớt lá mạ trước khi cấy nên hay không nên

Các bộ phận của cây lúa
31. Lá lúa
32. Thân lúa và sự tạo lóng
33. Rễ lúa
34. Nhánh lúa
35. Những yếu tố ảnh hưởng đến đẻ nhánh
36. Hoa lúa và sự thụ phấn, thụ tinh
37. Bông lúa và các giai đoạn hình thành hạt

Phân bón
38. Phân bón và bón phân cho cây lúa
39. Nhu cầu dinh dưỡng của cây lúa và vai trò của phân bón
40. Phân bón hữu cơ
41. Phân bón vô cơ
42. Phân đạm và hiệu suất phân đạm
43. Phân đạm và mùa vụ
44. Phân đạm và cách sử dụng để tăng hiệu quả
45. Phân đạm và cách bón đạm để tăng hiệu quả
46. Phân lân và hiệu suất phân lân
47. Phân kali và hiệu suất phân kali

Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lúa
48. Nước và đời sống cây lúa
49. Nhiệt độ và đời sống cây lúa
50. Ánh sáng và đời sống cây lúa
51. Các giai đoạn phát triển và yếu tố cấu thành năng suất

Côn trùng hại lúa
52. Sâu đục thân lúa 2 chấm
53. Sâu đục thân 5 vạch đầu nâu
53 Sâu đục thân 5 vạch đầu đen
55. Sâu đục thân bướm cú mèo
56. Sâu cuốn lá nhỏ
57. Sâu cuốn lá lớn
58. Sâu gai
59. Rầy nâu
60. Rầy lưng trắng
61. Sâu cắn gié
62. Sâu năn
63. Sâu phao
64. Châu chấu
65. Bọ trĩ
66. Bọ xít dài
67. Bọ xít xanh
68. Bọ xít đen

Bệnh hại lúa
69. Bệnh đạo ôn
70. Bệnh khô vằn
71. Bệnh hoa cúc
72. Bệnh vàng lụi
73. Bệnh vàng lún và lùn xoắn lá
74. Bệnh bạc lá
75. Bệnh lúa von
76. Bệnh thối bẹ
77. Bệnh đốm nâu
78. Bệnh cháy bìa lá
79. Bệnh lem lép hạt