10/07/2013

Chọn tạo giống lúa siêu xanh thích ứng với biến đổi khí hậu



CÂY LƯƠNG THỰC. Chọn tạo giống lúa siêu xanh thích ứng với biến đổi khí hậu. Tóm tắt báo cáo của TS. Hoàng Kim, giảng viên chính Cây Lương thực, Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh tại DIỄN ĐÀN KHUYẾN NÔNG @ NÔNG NGHIỆP LẦN THỨ 10 - 2013 Chuyên đề “Phát triển vùng nguyên liệu lúa xuất khẩu” ở Trung tâm Văn hóa Kiên Giang, Tp. Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang ngày 12/7/2013

Hoàng Kim, Hoang Long, Zhikang Li, Tian Qing Zheng, Trần Thị Lệ,  Nguyễn Trọng Tùng,  Phạm Trung Nghĩa, Nguyễn Thành Phước, Nguyễn Thị Bắp, Đàm Thanh Tồn, Phạm Thị Thỏa, Đặng Văn Mạnh, Đặng Phúc, Nguyễn Văn Minh, Nguyễn Thị Trúc Mai,  Lê Hùng Lĩnh, Mai Thành Phụng, Lê Huy Hàm, Từ Văn Dững, Ngô Thanh Cường, Nguyễn Thị Minh Thùy, Hoàng Thị Hường, Võ Minh Thư, Lạc Hồng Quân, Đinh Văn Thăng, Phan Lê Diệu Phương, Nguyễn Thị Thanh Bình, Nguyễn Văn Phu, Phan Thị Phương Nhi, Trương Chan Xêrây, Đinh Tấn Thừa, Trần Văn Bình, Phạm Minh Châu, Kim Thời, Trịnh Văn Thật, Nguyễn Xin, Đinh Thị Thu Hiền, Nguyễn Văn Quý ...

Chọn tạo giống lúa hướng đến thích ứng với biến đổi khí hậu. Sản xuất lúa ở Việt Nam, đặc biệt là vùng ĐBSCL đang phải đối mặt với ảnh hưởng to lớn của biến đổi khí hậu, nhiễm mặn lan rộng, kéo dài và khô hạn cục bộ. Việc chọn tạo giống lúa cao sản chống chịu mặn, hạn, hướng tăng trần năng suất đạt 8-12 tấn/ha trong điều kiện sản xuất tại Việt Nam, thời gian sinh trưởng từ 95-105 ngày, kháng sâu bệnh, phẩm chất gạo tốt, thích nghi cho vùng hai vụ lúa/ năm hoặc vùng ba vụ lúa thâm canh đang được đặt ra rất cấp bách. Cách đột phá được tập trung thực hiện để tăng trần năng suất là kết hợp nhập nội nguồn gen siêu lúa xanh (Green Super Rice – GSR) với việc tạo chọn và thanh lọc mặn hạn các giống lúa mới từ những tổ hợp lai Indica x Japonica đạt thân rạ to, cứng cây, đẻ nhánh khá, bông to chùm, tiềm năng năng suất cao.

Nguồn gen lúa siêu xanh (Green Super Rice – GSR). Huang Hua Zhan (HHZ) là giống lúa ưu tú hàng đầu của Trung Quốc đã được lai tạo cùng với 46 giống lúa khác nhau để được 46 thế hệ lai F1 dùng cho sản xuất hạt lai BC2F1, BC2F2. Đây là một trong những thành tựu xuất sắc của dự án Green Super Rice trong việc phối hợp những đặc tính dạng hình siêu xanh năng suất cao của giống HHZ với các đặc tính phẩm chất tốt, chịu hạn, mặn, kháng sâu bệnh. 754 dòng lúa siêu xanh (GSR) được nhập nội về Việt Nam do nghiên cứu sinh Hoàng Long mang về trực tiếp theo sự phân công của chủ nhiệm dự án Green Super Rice Viện Hàn lâm Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc (CAAS), Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) với sự chấp nhận của Viện Lúa Đồng Bằng Sông Cửu Long (CLRRI) và sự phối hợp nghiên cứu phát triển của Trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh (NLU), Trung tâm Giống Cây trồng Sóc Trăng, Trường Đại học Nông Lâm Huế (HUF), Viện Di truyền Nông nghiệp (AGI). Những mẫu giống GSR này được phối kết, khai thác, tuyển chọn cùng với nguồn vật liệu lúa đặc sản Sóc Trăng và Viện Lúa. Mục tiêu chung: chọn tạo giống lúa siêu xanh thích ứng với biến đổi khí hậu; Mục tiêu cụ thể: xác định năng suất và đặc tính chống chịu mặn, hạn của nguồn gen siêu lúa xanh GSR; xác định giống lúa cao sản có tính chịu mặn từ 3-4‰ muối, phẩm chất gạo tốt, gạo có mùi thơm đậm, cơm ngon và có tiềm năng năng suất cao, xác định giống lúa cao sản có tính chịu hạn khá, thích hợp sinh thái, chất lượng gạo tốt; tìm hiểu mối quan hệ giữa tính kháng mặn, hạn với năng suất lúa dựa trên nghiên cứu sự chồng chéo di truyền của các tính trạng này.

Lúa đặc sản Sóc Trăng phối kết với nguồn gen siêu lúa xanh (GSR). Sóc Trăng là vùng lúa hàng hóa chất lượng cao có diện tích lúa năm 2012 đạt 365 nghìn ha, năng suất bình quân 6,15 tấn/ha, sản lượng 2,25 triệu tấn. Đây là nôi khai sinh thương hiệu lúa đặc sản Sóc Trăng và nhiều giống lúa mới của Viện Lúa. Đây cũng là nơi khởi phát con đường lúa gạo Lương Đình Của ở vùng lúa Đại Ngãi, Trường Khánh năng suất lúa cao nhất nước. Nguồn gen Lúa Siêu Xanh (Green Super Rice) và thơm đặc sản chịu mặn Sóc Trăng hiện có nhiều giống triển vọng (Ba giống năng suất trội hơn OM6976). Bộ giống này đang phục vụ hiệu quả cho các chương trình nghiên cứu phát triển lúa cao sản chất lượng cao của các địa phương: bộ giống lúa năng suất cao chịu mặn cho các tỉnh duyên hải miền Trung; bộ giống lúa năng suất cao chịu hạn cho các tỉnh Tây Nguyên; bộ giống siêu lúa xanh thử nghiệm cho các tỉnh phía Bắc, v.v…

Chọn tạo giống lúa siêu xanh GSR và lúa đặc sản Sóc Trăng (ST) tại Long Phú, Sóc Trăng































Đánh giá năng suất, đặc tính chống chịu hạn của bộ giống lúa siêu xanh (GSR) và lúa đặc sản Sóc Trăng (ST) tại tỉnh Gia Lai



Lúa GSR do Đinh Văn Thang thực hiện tại Trạm Thực Nghiệm Giống Cây Trồng AyunHạ Phú Thiện, tỉnh Gia Lai








Đánh giá năng suất, đặc tính chống chịu mặn của bộ giống lúa siêu xanh (GSR) và lúa đặc sản Sóc Trăng (ST) tại các tỉnh ven biển miền Trung (Nghệ An, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Phú Yên)





Lúa GSR do Nguyễn Bá Trung thực hiện tại Nghệ An



Lúa GSR tại Thừa Thiên Huế





Lúa GSR tại Phú Yên


Lúa GSR tại Quảng Nam



Lúa GSR tại Thừa Thiên Huế


Giống lúa OM6976 và lúa đặc sản Sóc Trăng trên cánh đồng mẫu lớn



OM6976: Thời gian sinh trưởng: 95-100 ngày. Chiều cao 95-100 cm. Nở bụi khá, dạng hình đẹp, cứng rạ, trổ nhanh, bông to chùm, bông dài, đóng hạt dày, nhiều nhánh gié, tỉ lệ chắc cao, chống chịu rầy nâu và vàng lùn khá, kháng bệnh đạo ôn và thối cổ bông trung bình. Nên bón phân rước hạt để tăng tỷ lệ hạt chắc/bông. Trọng lượng 1000 hạt trung bình 26-28g, gạo đẹp, trong, mềm cơm, ít bạc bụng. Năng suất cao và ổn định. Chịu mặn khá. Thích hợp các vụ trong năm. Tiềm năng năng suất 7-9 tấn/ha. (OM6976, OM3673, OM8017 là ba giống lúa triển vọng nhất ở Hội thảo đánh giá giống lúa vụ Đông xuân 2012-2013 tại Trại Giống Cây Trồng Long Phú ngày 1 tháng 3 năm 2013 với khoảng 520 nông dân, cán bộ của Viện, Trường và các tỉnh tham gia)


Chọn dòng OM6976-41 tiềm năng năng suất cao, chịu mặn khá, phẩm chất gạo tốt, gạo có mùi thơm đậm, cơm ngon.


Chọn dòng SH1-200 tiềm năng năng suất cao, chịu mặn khá, phẩm chất gạo tốt, gạo có mùi thơm đậm, cơm ngon.



Thứ trưởng Bộ Nông Nghiệp &PTNT Bùi Bá Bổng cùng ông Hồ Quang Cua tác giả các giống lúa ST5, ST20 chất lượng cao trên đồng ruộng Sóc Trăng, ảnh HK



Con đường lúa gạo Lương Định Của

Xem thêm:

Phạm Trung Nghĩa nhà khoa học xanh Viện Lúa
http://hoangkimlong.blogspot.com/2012/10/thuong-tiec-ts-pham-trung-nghia-nha.html
Một số giống lúa triển vọng ở Sóc Trăng năm 2013
http://cayluongthuc.blogspot.com/2013/03/mot-so-giong-lua-trien-vong-o-soc-trang.html
Địa chỉ xanh giống lúa chịu mặn hạn

"Dạy học không chỉ trao truyền kiến thức mà thắp lên ngọn lửa! Chừng nào mỗi chúng ta chưa ứa nước mắt thấm hiểu sự nhọc nhằn của người nông dân một nắng hai sương làm ra hạt gạo. Chừng nào những giá trị lao động khoa học cao quý, liên tục, âm thầm chưa mang lại đủ niềm vui cho bữa ăn của người dân nghèo. Chừng đó chúng ta sẽ còn phải DẠY VÀ HỌC CÂY LƯƠNG THỰC. Cái gốc của sự học là HỌC LÀM NGƯỜI. "

Video yêu thích

HẠT GẠO LÀNG TA - HẠT VÀNG VIỆT NAM


Trồng lúa trên cánh đồng mẫu lớn


Kiên Giang cánh đồng mẫu lớn hiệu quả cao trong sản xuất nông nghiệp


'Green Super Rice' About Two Years Away for Asia, Africa
Evaluation and selection of Green Super Rice varieties in Vietnam


http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam

Trở về trang chính
Hoàng Kim, Ngọc Phương Nam, Thung dung, Dạy và học, Cây Lương thực, Học mỗi ngày, Danh nhân Việt, Kim on Twitter, Kim on Facebook, Food Crops News, CassavaViet, foodcrops.vn

2 nhận xét:

Long Thạch Bùi nói...

những thông tin của Thầy rất hay và rất cần thiết, thực tế. chân thành cám ơn Thầy Hoàng Kim

hoangkim vietnam nói...

Kính gửi các anh chị trong Mạng lưới Nghiên cứu & Khuyến nông Lúa Gạo Việt Nam
Chúng tôi đang chuyển nhanh nguồn gen quý hiếm Siêu Lúa Xanh (Green Super Rice – GSR) http://greensuperrice.blogspot.com/ kết hợp đặc sản Sóc Trăng (ST) http://www.gaothomsoctrang.soctrang.gov.vn/ đến các Viện, Trường, Trung tâm Khuyến Nông Quốc Gia, Công ty Giống Cây Trồng, các đơn vị, cá nhân … của những tỉnh trọng điểm lúa. Mục tiêu nhằm hổ trợ kịp thời nguồn gen quý hiếm này cho các chương trình chọn tạo và phát triển giống lúa. Mời đọc Lúa Gạo Việt Nam diễn đàn chọn tạo giống. Người chủ trì trao đổi thông tin trên diễn đàn là PGS.TS. Lê Huy Hàm. Những giống lúa GSR năng suất cao, chất lượng tốt, ít sâu bệnh, dạng hình đẹp, thích nghi sinh thái được địa phương lựa chọn sẽ được Viện Di truyền, Viện Lúa... tiếp tục đưa tiếp các gen mục tiêu vào để tạo thương hiệu Lúa Gạo Việt Nam.

Kính đề nghị các địa phương có kế hoạch bảo tồn và phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn gen quý hiếm này với sự yêu cầu là ghi rõ tên gốc của vật liệu khởi đầu; thực hiện phương thức khảo nghiệm cơ bản và khảo nghiệm sản xuất theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng của giống lúa. Ký hiệu: QCVN 01-55 : 2011/ BNNPTNT http://cayluongthuc.blogspot.com/2013/08/quy-chuan-ky-thuat-quoc-gia-ve-khao.html . Cách làm tham khảo thông tin của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Phú Yên kèm theo.

Thông tin ban đầu về nguồn gen này mời đọc bài “Chọn tạo giống lúa hướng đến thích ứng với biến đổi khí hậu” http://cayluongthuc.blogspot.com/2013/07/chon-tao-giong-lua-huong-en-thich-ung.html . Tóm tắt báo cáo của TS. Hoàng Kim tại Diễn đàn Khuyến Nông @ Nông nghiệp lần thứ 10 - 2013 Chuyên đề “Phát triển vùng nguyên liệu lúa xuất khẩu” ở Trung tâm Văn hóa tỉnh Kiên Giang, Tp. Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang ngày 12/7/ 2013 Những kết quả khảo nghiệm mới hơn mời đọc tại Diễn đàn Khuyến Nông @ Nông nghiệp lần thứ 19 – 2013 Chuyên đề “Phát triển lúa chất lượng” ở Nhà Văn hóa Lao động 276 Nguyễn Huệ Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên ngày 5/9/2013 và trên http://foodcrops.vn

Trân trọng kính chào.


Hoàng Kim

Lưu trữ

Dạy và học trực tuyến cây lúa



CÂY LƯƠNG THỰC. Mời các bạn tham gia lớp học trực tuyến Ngân hàng kiến thức trồng lúa (Vietnamese Rice Knowledge Bank) Trang tin điện tử về cây lúa của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. Để tiết kiệm thời gian cho người học, chúng tôi đã tích hợp vào những trang FOOD CROPS, FOODCROPS.VN (Mời bạn bấm vào đây hoặc vào đây để đọc)

CÂY LÚA

CHƯƠNG TRÌNH HỌC TÍN CHỈ
(Biên soạn : TS. Hoàng Kim, 5 bài 1 tín chỉ )

I. Vị trí kinh tế của cây lúa
1.1 Vai trò của lúa gạo trên thế giới và Việt Nam
1.2 Thành phần dinh dưỡng và giá trị kinh tế của lúa gạo
1.3 Phân loại, nguồn gốc,vùng phân bố, lịch sử phát triển
1.4 Sản xuất, tiêu thụ lúa gạo trên thế giới và Việt Nam

II. Sinh học cây lúa
2.1 Đặc điểm thực vật học của cây lúa
(rễ, thân, lá, hoa, bông, hạt)
2.2 Các giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây lúa
(nẩy mầm,/ mạ, đẻ nhánh, phát triển đốt thân, /
làm đòng, trổ bông, /làm hạt)
2.3 Đặc điểm sinh lý của ruộng lúa năng suất cao
2.3.1 Năng suất tối đa và dạng hình cây lúa lý tưởng
2.3.2 Quang hợp hô hấp, chế độ nước và mật độ trồng
2.3.3 Nhu cầu và dinh dưỡng khoáng của cây lúa
2.3.4.Những thiệt hại trên ruộng lúa nhiệt đới

III Khí hậu và đất lúa
3.1 Khí hậu: Ánh sáng, nhiệt độ, lượng mưa, nguồn nước
3.2. Đất lúa Việt Nam vùng phân bố và tính chất đất cơ bản
3.3 Những vùng trồng lúa và các vụ lúa chính ở Việt Nam
3.4 Quản lý dinh dưỡng cho lúa theo vùng đặc thù
3.5 Biểu hiện cây lúa thiếu chất dinh dưỡng và bị ngộ độc

IV Giống lúa và công nghệ sản xuất giống
4.1 Các giống lúa tốt phổ biến ở Việt Nam
4.2. Đặc điểm sinh lý và di truyền của cây lúa
4.3 Tiêu chuẩn ngành về khảo nghiệm DUS và VCU giống lúa
4.4 Quy trình công nghệ sản xuất hạt giống lúa lai

V. Kỹ thuật canh tác lúa
5.1 Mười biện pháp kỹ thuật chủ yếu canh tác lúa
5.2 Quy trình kỹ thuật sản xuất hạt giống lúa thuần
5.3 Quy trình kỹ thuật nhân dòng bố mẹ lúa lai.
5.4 Việt GAP lúa khái niệm, ý nghĩa và quy trình

Xem tiếp tại http://fooccrops.vn/

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TỪ XA
(Biên soạn: PGS.TS. Nguyễn Văn Tuất)

Cây lúa và sự phát triển
1. Tổng quan về cây lúa
2. Các thời kỳ và giai đoạn phát triển của cây lúa
3. Sự khác nhau giữa các giai đoạn phát triển của cây lúa
4. Thời kỳ sinh trưởng sinh dưỡng của cây lúa
5. Thời kỳ sinh trưởng sinh dưỡng của cây lúa: Thời kỳ mạ
6. Thời kỳ sinh trưởng sinh dưỡng của cây lúa: Thời kỳ đẻ nhánh
7. Thời kỳ sinh trưởng sinh thực của cây lúa
8. Thời kỳ chín

Hạt giống
9. Hạt giống lúa
10. Các bộ phận của hạt giống lúa
11. Quá trình nảy mầm
12. Các điều kiện cần thiết cho sự nảy mầm: Nước
13. Các điều kiện cần thiết cho sự nảy mầm: Không khí
14. Các điều kiện cần thiết cho sự nảy mầm: Nhiệt độ
15. Vì sao phải ủ hạt giống
16. Vì sao phải chọn hạt giống tốt

Sự phát triển của cây mạ
17. Nguồn chất dinh dưỡng cung cấp cho sự phát triển của cây mạ
18. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mạ: độ sâu của nước
19. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mạ: lượng nước
20. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mạ: nhiệt độ
21. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mạ: cường độ ánh sáng
22. Nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mạ: những chất dinh dưỡng dễ sử dụng
23. Cây mạ tốt có chiều cao cây phát triển đồng đều
24. Cây mạ tốt có bẹ lá ngắn
25. Cây mạ tốt phải không có sâu bệnh
26. Cây mạ tốt phải có nhiều rễ và khối lượng lớn

Cấy lúa
27. Vì sao phải cấy
28. Cấy bao nhiêu dảnh mạ trên một khóm
29. Vì sao phải cấy ở độ sâu thích hợp
30. Xén bớt lá mạ trước khi cấy nên hay không nên

Các bộ phận của cây lúa
31. Lá lúa
32. Thân lúa và sự tạo lóng
33. Rễ lúa
34. Nhánh lúa
35. Những yếu tố ảnh hưởng đến đẻ nhánh
36. Hoa lúa và sự thụ phấn, thụ tinh
37. Bông lúa và các giai đoạn hình thành hạt

Phân bón
38. Phân bón và bón phân cho cây lúa
39. Nhu cầu dinh dưỡng của cây lúa và vai trò của phân bón
40. Phân bón hữu cơ
41. Phân bón vô cơ
42. Phân đạm và hiệu suất phân đạm
43. Phân đạm và mùa vụ
44. Phân đạm và cách sử dụng để tăng hiệu quả
45. Phân đạm và cách bón đạm để tăng hiệu quả
46. Phân lân và hiệu suất phân lân
47. Phân kali và hiệu suất phân kali

Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lúa
48. Nước và đời sống cây lúa
49. Nhiệt độ và đời sống cây lúa
50. Ánh sáng và đời sống cây lúa
51. Các giai đoạn phát triển và yếu tố cấu thành năng suất

Côn trùng hại lúa
52. Sâu đục thân lúa 2 chấm
53. Sâu đục thân 5 vạch đầu nâu
53 Sâu đục thân 5 vạch đầu đen
55. Sâu đục thân bướm cú mèo
56. Sâu cuốn lá nhỏ
57. Sâu cuốn lá lớn
58. Sâu gai
59. Rầy nâu
60. Rầy lưng trắng
61. Sâu cắn gié
62. Sâu năn
63. Sâu phao
64. Châu chấu
65. Bọ trĩ
66. Bọ xít dài
67. Bọ xít xanh
68. Bọ xít đen

Bệnh hại lúa
69. Bệnh đạo ôn
70. Bệnh khô vằn
71. Bệnh hoa cúc
72. Bệnh vàng lụi
73. Bệnh vàng lún và lùn xoắn lá
74. Bệnh bạc lá
75. Bệnh lúa von
76. Bệnh thối bẹ
77. Bệnh đốm nâu
78. Bệnh cháy bìa lá
79. Bệnh lem lép hạt